حق مالکیت یکی از بنیادینترین حقوق بشر و رکن اصلی نظامهای اقتصادی و حقوقی معاصر است. در حقوق اسلامی و به تبع آن در نظام حقوقی ایران، این حق تحت لوای قاعدهای فقهی و حقوقی به نام قاعده تسلیط شناخته میشود. این قاعده که برگرفته از حدیث نبوی «الناسُ مُسَلَّطونَ علی اَموالِهم» است، بیانگر اقتدار کامل مالک بر مایملک... مطالعه بیشتر
مستحق الغیر یکی از اصطلاحات مهم و پرتکرار در حقوق مدنی و فقه است که در موارد متعددی از جمله معاملات، مالکیت و دعاوی ملکی کاربرد دارد. زمانی که مالی در یک قرارداد مورد معامله قرار میگیرد، اما واقعاً متعلق به شخص دیگری باشد، گفته میشود آن مال «مستحق للغیر» است. شناخت دقیق این مفهوم نقش مهمی در جلوگیری... مطالعه بیشتر
محکوم به چیست؟ این اصطلاح یکی از پرکاربردترین واژهها در حقوق ایران است و به معنای موضوعی است که دادگاه فرد را ملزم به انجام آن کرده است. هر فردی که در دادگاه محکوم شود، بسته به نوع پرونده، موظف به انجام عملی مشخص، پرداخت مبلغی مالی یا رعایت تعهداتی قانونی میشود. درک صحیح این مفهوم برای کسانی که... مطالعه بیشتر
عقد صلح یک توافق حقوقی حیاتی و انعطافپذیر در نظام حقوقی ایران است که کارکردی فراتر از صرف حل و فصل دعوا دارد. این نهاد حقوقی، که در قانون مدنی به تفصیل مورد بررسی قرار گرفته، به طرفین امکان میدهد تا اختلافات موجود خود را مرتفع سازند، از بروز منازعات آینده جلوگیری کنند، و حتی یک رابطه حقوقی جدید... مطالعه بیشتر
مستثنیات دین چیست؟ زمانی که یک فرد، به موجب رأی دادگاه، موظف به پرداخت مبلغ یا مالی به شخص دیگری میشود، باید تعهد خود را اجرا کند. اگر محکومٌعلیه (بدهکار) از پرداخت وجه یا مال خودداری ورزد، محکومٌله (طلبکار) این حق را خواهد داشت تا از طریق توقیف و فروش اموال بدهکار و پس از دریافت اجراییه، طلب خویش... مطالعه بیشتر
وقف یکی از نهادهای مهم در فرهنگ اسلامی و ایرانی است که از دیرباز نقش بسزایی در حمایت از امور خیریه و عمومی داشته است. نقش متولی در وقف بسیار حساس و حیاتی است، زیرا متولی مسئول اداره و مدیریت اموال وقف شده است و باید در انجام وظایف خود عدالت و صداقت را رعایت کند. در این مقاله،... مطالعه بیشتر
شرایط حجر یکی از مهمترین مباحث در حقوق مدنی ایران است که به وضعیت افرادی اشاره دارد که به دلیل نقص عقل یا بیماریهای روانی قادر به اداره امور مالی و شخصی خود نیستند. حجر شامل محدودیتهایی است که قانون برای محافظت از حقوق فرد محجور وضع کرده است تا تصمیمات او به ضرر خودش یا دیگران نباشد. این... مطالعه بیشتر
حق کسب و پیشه و سرقفلی، دو اصطلاح مهم و کلیدی در حوزه املاک تجاری و حقوق اجاره هستند که اغلب توسط افراد، از جمله اشخاصی که ملک تجاری را اجاره داده یا به اجاره گرفتهاند، به اشتباه به جای یکدیگر به کار میروند. این دو واژه، در حالی که هر دو به نوعی ارزش مالی ایجاد شده در... مطالعه بیشتر
اعراض یکی از مفاهیم مهم و کلیدی در حقوق و حتی متون دینی است که در بسیاری از مباحث فقهی، مدنی و اجتماعی نقش پررنگی دارد. آگاهی از مفهوم اعراض، انواع آن و چگونگی کارکردش در نظام حقوقی، میتواند بسیاری از ابهامها را روشن کند و به درک بهتر روابط مالکیت و مسئولیتهای افراد کمک نماید. در این نوشتار،... مطالعه بیشتر
عطف به ما سبق یکی از مفاهیم کلیدی در حقوق ایران است که نقش مهمی در تفسیر و اجرای قوانین دارد. در هیچ جامعهای نمیتوان بدون وجود قوانین و مقررات، نظم و امنیت را برقرار کرد. با این حال، قوانین تحت تأثیر عوامل مختلف ممکن است کارایی خود را از دست بدهند و نیازمند بازنگری و بهروزرسانی باشند. در... مطالعه بیشتر
